بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٠
جزئی از همین نظام و تحت تأثیر موجودات این نظام است و در داخل این نظام دست و پا میکند . فرق است بین طرز فعل کسی که در داخل این نظامات و جزء این نظامات و محکوم و تابع این نظامات است با فعل و اراده آن کس که خالق این نظامات است ، فعل او قهرا جز به صورت همین نظامات نیست . پس باید ببینیم که نظامات کلی جهان بر چه اصولی است و چگونه است ؟ شناختن فعل خدا و رزاقیت خدا شناختن نظامات عالم است . ما خودمان جزء عالمیم و جزء این نظام هستیم و مانند سایر اجزای عالم وظیفهای داریم . وظایفی هم که ما در عالم درباره ارزاق و حقوق داریم و قانون خلقت ما را موظف به آن وظایف کرده و یا قانون شریعت ما را به آن موظف ساخته است ، از شؤون رزاقیت خداوند است . قوه جذب و تغذی که در گیاهان است ، جهازات تغذیه که در گیاه و حیوان و انسان است ، میلها و غریزهها که در جاندارهاست و آنها را به سوی مواد غذایی میکشاند ، همه از شؤون رزاقیت خداوند و مظاهر رزاقیت خداوند میباشند . خداست که این جاندارها را با این همه تجهیزات حیرت انگیز در قسمتهای مختلف آفریده که بتوانند از هوا و آب و مواد غذایی این عالم استفاده کنند . خداست که هر جانداری را به وسیله یک سلسله میلها و رغبتها مسخر کرده که در پی ما یحتاجهای خود بدوند و برای ارضای این میلها همیشه تلاش کنند ، بدون آنکه خودشان توجه داشته باشند که احتیاجشان به آن امور برای چیست و چه فلسفهای د ر کار است . عقل و اراده انسان و احساس انسان به اینکه خودش باید حق خود را حفظ کند ، تکالیفی که به وسیله شریعت درباره استیفاء و حفظ حقوق خود و احترام به حقوق دیگران دارد ، تلاشهایی که بشر